-----------.............................................................................................
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
ΜΟΛΙΣ ΕΣΚΑΣΑΝ...

Παρασκευή, 16 Ιουνίου 2017

O Mέγας Αλέξανδρος στις αφηγήσεις του Κορανίου – Τα ρυπαρά γένη – Οι Γωγ και οι Μαγώγ

Ο μυστηριώδης Dhu al-Qarnayn (=Ντου αλ-Καρνάϊν)
Πολύς λόγος έγινε τους προηγούμενους μήνες για το μνημειώδη τάφο της Αμφίπολης στο Λόφο Καστά και την ταυτότητα του νεκρού ή των νεκρών που έκρυβε για αιώνες μέσα στα σπλάχνα του. Οι εικασίες στα ΜΜΕ έλαβαν τεράστιες διαστάσεις και γράφηκαν πολλά κείμενα ήδη για το θέμα και ενώ η αρχαιολογική διαδικασία βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη.
Η αποκάλυψη του τάφου – του οποίου βέβαια η ύπαρξη ήταν γνωστή στην επιστημονική κοινότητα ήδη από τη δεκαετία του ’60, όταν ο αείμνηστος Δ. Λαζαρίδης πραγματοποίησε μία πρώτη ανασκαφή –πυροδότησε, όπως ήταν αναμενόμενο, τη λαϊκή φαντασία του σύγχρονου Έλληνα και οδήγησε πολλούς να αναμοχλεύσουν πάλι την ιστορία του χαμένου τάφου του μεγάλου Μακεδόνα στρατηλάτη.
Η γοητεία που ασκεί το πρόσωπο και οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου δεν αποτελεί μία νέα περίπτωση, αλλά μία πραγματικότητα που εξαπλώθηκε στη λογοτεχνία και τη φαντασία των λαών με τους οποίους είχε έρθει σε επαφή ο Μακεδόνας βασιλιάς και όχι μόνο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποτελεί έκπληξη η παρουσία του Αλεξάνδρου και στη λογοτεχνία του αραβικού κόσμου, αλλά αυτό που ίσως δεν είναι πολύ γνωστό στο ευρύτερο ελληνικό κοινό είναι μία πολύ πιθανή αναφορά στο πρόσωπο του Μ. Αλεξάνδρου μέσα στο ίδιο το Κοράνι.
Το Κοράνι είναι το ιερό βιβλίο του Ισλάμ και στη σούρα Αλ Καχφ (=Η σπηλιά) εμφανίζεται ένα μυστηριώδες πρόσωπο που το όνομά του – ασφαλώς συμβολικό προσωνύμιο – είναι Dhu al-Qarnayn (ذو القرني ن ) (=Ντου αλ-Καρνάϊν).
Η αφήγηση (18, 83-98) αναφέρει πως υπήρξε κάποτε ένας ισχυρός ήρωας, ο οποίος ταξίδεψε έως και τις δύο άκρες του κόσμου, την Ανατολική και τη Δυτική, δηλαδή στα σημεία, όπου ο ήλιος ανατέλλει και δύει. Αυτός ήταν ο Dhu al-Qarnayn, ο οποίος, συνεχίζοντας το ταξίδι του σε άλλα μέρη της Γης, έφτασε μπροστά σε δύο μεγάλα βουνά, στη σκιά των οποίων ζούσε μια περίεργη φυλή.
Οι άνθρωποι της φυλής αυτής χαρακτηρίζονται από την αφήγηση του Κορανίου ως υπάνθρωποι και με ζωώδη συμπεριφορά, αλλά παρόλα αυτά ζητούν τη βοήθεια και την προστασία του Dhu al-Qarnayn προκειμένου να απωθήσει τους Γωγ και Μαγώγ, οι οποίοι ζούσαν πέρα από αυτά τα δύο βουνά και παρενοχλούσαν αυτή τη φυλή.
Ο Dhu al-Qarnayn θα δώσει τη λύση στο πρόβλημά τους, κατασκευάζοντας ένα γιγάντιο τείχος από σίδηρο και φωτιά εμποδίζοντας τα ακάθαρτα έθνη Γωγ και Μαγώγ να εισέλθουν. Σύμφωνα με το Κοράνι το τείχος αυτό εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα και σήμερα και θα καταστραφεί μόνο κατά την Ημέρα της Κρίσης. Τότε οι ορδές των Γωγ και Μαγώγ θα ξεχυθούν και θα βασανίσουν ολόκληρο τον κόσμο.
Οι Γωγ και Μαγώγ, γνωστοί ήδη από το βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, παρουσιάζονται και στο βιβλίο της Αποκάλυψης του Ιωάννη ως εχθροί της ανθρωπότητας. Ο εγκλεισμός τους πίσω από ένα τείχος από τον Μ. Αλέξανδρο αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Ιερώνυμο, ενώ ήταν γνωστή η ιστορία αυτή και τον 6ο αι. σε κάποιες συριακές εκδοχές του μύθου του Αλεξάνδρου.
Ποιος είναι όμως ο Dhu al-Qarnayn του Κορανίου και πώς θα μπορούσε άραγε να ταυτιστεί με τον Μ. Αλέξανδρο; Η φράση Dhu al-Qarnayn στα αραβικά σημαίνει «ο φέρων δύο κέρατα». Προέρχεται από τη λέξει dhu και το δυϊκό αριθμό της λέξης karn (=κέρατο).
Η ταυτότητα του Dhu al-Qarnayn υπήρξε η πηγή πολλών εικασιών με το πέρασμα των χρόνων. Αν και οι απόψεις ποικίλλουν, οι κλασικοί μουσουλμάνοι ερμηνευτές του Κορανίου θεωρούν ως την πιο κοινή ταυτοποίηση του Dhu al-Qarnayn με το πρόσωπο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Πραγματικά, το ίδιο το όνομα Dhu al-Qarnayn (= ο φέρων δύο κέρατα) είναι ιδιαιτέρως αποκαλυπτικό για τις πηγές του κειμένου του Κορανίου, καθώς ο τίτλος ήταν στην πραγματικότητα ένα επίθετο που εχρησιμοποιείτο συνήθως για τον Μ. Αλέξανδρο ήδη από την αρχαιότητα.
Στην πραγματικότητα ο τίτλος αυτός αποτελεί το αποτέλεσμα της σύνδεσης του Αλεξάνδρου με την κερασφόρο συγκριτιστική αιγυπτιακή θεότητα, γνωστή με το όνομα Ζευς-Άμμων, η οποία οδήγησε στην απεικόνιση του Μακεδόνα βασιλιά με δύο κέρατα κριαριού να προεξέχουν από το κεφάλι του. Η εικονογραφία του θεού Άμμωνα θα συνεχίσει να συνδέεται με τον Αλέξανδρο, ακόμη και μετά το θάνατό του.
Ο θεός Άμμων είχε γίνει ιδιαιτέρως σημαντικός για τον Αλέξανδρο μετά την επίσκεψή του στο ιερό του θεού στη Σίβα της Αιγύπτου σε σημείο που ο ίδιος ο Αλέξανδρος να αποκαλεί το θεό πολλές φορές πατέρα του.
Μετά το θάνατο του Αλέξανδρου, οι άνθρωποι του στενού του περιβάλλοντος ενσωμάτωσαν τα κέρατα του Άμμωνα στην εικονογραφία του Αλεξάνδρου, όπως φαίνεται για παράδειγμα στα νομίσματα, μία εικονογράφηση που διατηρήθηκε για πολλούς αιώνες στην τέχνη.
Παρόλα αυτά, δεν είναι μόνο το όνομα Dhu al-Qarnayn που ταυτίζει το πρόσωπο αυτό με τον Μ. Αλέξανδρο, αλλά και το γεγονός πως η ιστορία του Dhu al-Qarnayn στο Κοράνι παρουσιάζει σε έναν μεγάλο βαθμό ομοιότητα με τους μύθους και τους θρύλους που αναπτύχθηκαν γύρω από το Μ. Αλέξανδρο στους αιώνες που ακολούθησαν το θάνατό του.
Πιο συγκεκριμένα, η αφήγηση που σχετίζεται με το ταξίδι στη Δύση και την αντιμετώπιση των Γωγ και Μαγώγ προηγείται του Κορανίου κατά πολλούς αιώνες και έχει τις ρίζες της σε έναν αρχαίο μύθο σχετικά με το Μ. Αλέξανδρο.
alexander2
Ζωγραφική απεικόνιση του Αλέξανδρου να κατασκευάζει το τείχος εναντίον των Γωγ και Μαγώγ. Μικρογραφία πιθανόν από το χειρόγραφο του Nizami (π. 1590-1600). Βρετανικό Μουσείο.
Σύμφωνα με την Ελληνική και λατινική παράδοση, ο Αλέξανδρος έκτισε πύλες στον Καύκασο για να κρατήσει εκτός τους εισβολείς. Ήδη από τον 1ο αι. π.Χ. ο Ρωμαίος ιστορικός, Πλίνιος ο Πρεσβύτερος αναφέρθηκε σε αυτήν την παράδοση, ενώ στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, η ιστορία απέκτησε έναν πιο περίτεχνο τρόπο αφήγησης, καθώς συνδέθηκε με δημοφιλείς βιβλικούς αποκαλυπτικούς θρύλους, όπως διαπιστώνει και ο Ιουδαίος ιστορικός Ιώσηπος Φλάβιος.
Συνεπώς, ήδη από τον πρώτο μεταχριστιανικό αιώνα ο Αλέξανδρος παρουσιάζεται να κατασκευάζει ένα γιγαντιαίο σιδερένιο προπύργιο στα βουνά του Καυκάσου στην Κεντρική Ασία προκειμένου να κρατήσει μακριά τις ορδές των κακών Γωγ και Μαγώγ.
Όταν στα τέλη του 4ου αι. μ.Χ. εμφανίζονται οι Ούνοι να πραγματοποιούν επιδρομές και να καταστρέφουν τη Συρία και τη βόρεια Μεσοποταμία, ενεργοποιούνται οι μνήμες από τη βιβλική απειλή των Γωγ και Μαγώγ, γεγονός που βοήθησε να αναπτυχθεί περαιτέρω η παράδοση γύρω από το Μ. Αλέξανδρο. Ο τελευταίος παρουσιάζεται στις παραδόσεις της εποχής ως ένας προστάτης, ο οποίος με τη βοήθεια του Θεού κατασκευάζει ένα φράγμα για να προστατεύσει την ανθρωπότητα αυτή τη φορά από τους Ούνους.

    Choose :
  • OR
  • To comment
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Write σχόλια

ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι απόψεις των αναρτήσεων δεν ταυτίζονται υποχρεωτικά με τις δικές μας.

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.